Bedrijfscultuur verbeteren? Wacht niet tot na je volgende vakantie

Je kwam net terug van vakantie en je voelde je uitgerust op een manier die je even was vergeten, rustiger in je hoofd, je had meer geduld en meer ruimte om eerst na te denken in plaats van direct te reageren. Je nam je voor dat gevoel vast te houden. En dan is het dinsdag, of woensdag en zit je alweer in dezelfde mails, dezelfde brandjes, hetzelfde gedoe en dezelfde stapel aan beslissingen die jij blijkbaar moet nemen. Binnen een paar dagen ben je terug in het ritme dat je net achter je had gelaten en het voelt alsof de vakantie in een vorig leven was.

Dit gevoel is niet gek. Dit overkomt je omdat er niets in je bedrijf is veranderd terwijl jij weg was. De mensen, de gewoontes, de manier waarop beslissingen genomen worden en hoe problemen worden opgelost, dat is allemaal precies hetzelfde gebleven, dus zodra jij terug bent, trekt het systeem je automatisch weer in de oude patronen.

Waarom bedrijfscultuur verbeteren verder gaat dan een goed voornemen

Een vakantie geeft je rust, maar rust is geen structuur. Je kunt jezelf voornemen om anders te werken, minder te brandjes te blussen en meer te delegeren, maar als de cultuur van je organisatie daar niet op is ingericht, verlies je dat voornemen al in de eerste drukke week. Bedrijfscultuur verbeteren betekent dan ook niet dat jij jezelf anders gedraagt na een goede vakantie, het betekent dat je de patronen aanpakt die je elke keer weer terugtrekken in dezelfde stand.

Ik weet dat er een stemmetje tot alle ondernemers spreekt, het stemmetje dat zegt dat er iets moet gebeuren met de cultuur maar dat nooit precies weet wanneer of hoe. Je herkent de symptomen, verloop dat net iets hoger ligt dan je prettig vindt, energie die wegvloeit uit gesprekken die vroeger makkelijk gingen, klanten die net iets minder enthousiast reageren dan een paar jaar geleden. Je legt de vinger niet op de oorzaak, dus je schuift het door naar volgend jaar, en volgend jaar zit je met precies hetzelfde gevoel.

Dat is uitstel gedrag en uitstelgedrag kost geld. Een cultuur die zichzelf ontwikkelt kost je uiteindelijk meer dan een cultuur die je bewust bouwt, in verloop, in energie en in de richting die je bedrijf op gaat. Zo lang jij afwacht tot er tijd is om dit aan te pakken, groeit je bedrijf gewoon door in een richting die je niet hebt gekozen.

Bedrijfscultuur verbeteren in het mkb begint met zicht op wat er al is

Waar ik bij de meeste mkb-ondernemers begin, is niet met een nieuw model dat ik over je organisatie heen leg. Ik kijk eerst naar wat er al leeft, welke gewoontes en patronen zich in de loop van de jaren hebben gevormd, want dat is de grond waarop alles verder gebouwd wordt. Een structuur die niet past bij wat er al is, wordt op termijn onwerkbaar of afgestoten, hoe goed het ook leek te kloppen.

Dat betekent dat cultuurbouw niet begint met een groots plan, maar met een eerlijke blik op je organisatie zoals die nu functioneert. Wie neemt er eigenlijk beslissingen als het spannend wordt, wie spreekt de klant als er iets misgaat, waar loopt het vast zonder dat iemand het hardop benoemt. Vanuit die antwoorden bouw je stap voor stap iets op dat wel blijft staan, ook als jij weer op vakantie gaat.

Ik denk dat het vakantiegevoel je juist iets waardevols laat zien, het laat zien hoe het voelt om vanuit rust te werken in plaats van vanuit reactie. Dat gevoel hoeft niet te verdwijnen zodra je koffer weer is opgeruimd. Het vraagt alleen om iets stevigers dan een goed voornemen, het vraagt om een cultuur die dat ritme voor je vasthoudt, ook op de dagen dat jij het niet kunt.