Waarom iedereen in je organisatie een ander verhaal vertelt over je cultuur

Gepubliceerd op 26 oktober 2026 om 10:03

Toen ik zelf verantwoordelijk was voor werving en selectie, zag ik hoe het verhaal over onze organisatie onderweg veranderde. Zodra meer mensen elk een deel van het binnenhalen van een nieuwe collega op zich nemen, maakt iedereen er met de beste bedoelingen een eigen mooi verhaal van. Het begint bij wie de vacaturetekst schrijft, daarna volgt de recruiter of HR en uiteindelijk de buddy of een cultuurdrager. Zolang er niets is vastgelegd, vult iedereen zelf in hoe de organisatie is.

Tijdens een EVP-traject komt precies dat gat boven, omdat je dan alle verhalen naast elkaar legt. Binnen één organisatie lopen dan drie of vier verhalen over dezelfde cultuur naast elkaar. Die verhalen bouwen op elkaar voort, want elk verhaal is een reactie op wat er net daarvoor is gezegd of gedaan.

Vier verschillende verhalen over dezelfde bedrijfscultuur

Het eerste verhaal staat in de vacaturetekst. Wie die tekst schrijft, beschrijft de kernwaarden zoals hij zou willen dat zijn team werkt. Dat beeld komt niet altijd helemaal overeen met hoe het er dagelijks aan toegaat.

In het sollicitatiegesprek vertelt de recruiter of HR het tweede verhaal, net iets anders dan in de vacature stond. Die eerste indruk zet meteen een verwachting neer waar de rest van het traject aan gemeten wordt.

Tijdens de onboarding volgt weer een eigen verhaal, soms nog uit een handboek van jaren terug, geschreven toen het bedrijf half zo groot was. Dat verhaal bevestigt de verwachting uit het sollicitatiegesprek of breekt hem al in de eerste week.

Dan is er de buddy of een cultuurdrager, die vertelt hoe hij het werk zelf beleeft, gevormd door hoe hijzelf is binnengekomen en behandeld. Dat is het eerlijkste en minst officiële verhaal van de vier.

Een kandidaat die al die verhalen na elkaar hoort, gaat zich afvragen welk verhaal klopt en of hij wel bij de juiste organisatie is beland.

Waarom een cultuurhandboek je bedrijfscultuur niet verandert

De reflex is dan om het eindelijk eens goed op te schrijven, bijvoorbeeld in een cultuurhandboek of op een werken-bij-pagina met de juiste woorden erop. Een document dat in een la belandt of alleen door HR gelezen wordt, lost het probleem niet op.

De schrijver van de vacature blijft vertellen vanuit zijn eigen team en de buddy blijft vertellen vanuit zijn eigen ervaring. Er komt dus nog een verhaal bij. Dat maakt het onduidelijk en op termijn verwarrend.

Hoe je met een EVP verschillende cultuurverhalen samenbrengt

Wat wel werkt is het naast elkaar leggen van hoe het verhaal daadwerkelijk verteld wordt, door iedereen die een nieuwe collega onderweg spreekt, tot zichtbaar wordt waar die verhalen elkaar raken. Een EVP is voor mij een optelsom van die verhalen. Pas op het punt waar de verhalen overlappen zit iets om op te bouwen, iets dat door de hele organisatie heen klopt en niet alleen op papier. Dat overlappunt ligt verspreid over de hele route die iemand aflegt, vanaf de vacaturetekst tot het gesprek bij de koffieautomaat drie maanden later.

Dat vraagt om gesprekken op meerdere plekken tegelijk, met HR en het management en vooral met de mensen die net drie maanden binnen zijn en nog vers weten wat hen verraste, positief of negatief. Zij zijn de beste bron, omdat ze het verschil tussen wat hun verteld is en wat ze meemaken nog aan den lijve hebben ondervonden.

Waar die verhalen elkaar tegenspreken, hoeft dat niet eerst opgelost te worden voordat je verder kunt. Een tegenspraak laat zien waar de organisatie nog niet uit is. Dat is waardevolle informatie over waar de cultuur nog kan groeien.

Het verschil tussen die verhalen valt een organisatie zelf pas op als een kandidaat het benoemt, na een paar gesprekken die net niet hetzelfde verhaal vertelden over wie jullie zijn. Wil je weten hoeveel verhalen er bij jullie naast elkaar lopen? Doe online een gratis cultuurscan en zie waar het verhaal over jullie organisatie nog niet overal hetzelfde is.

Ik ben Annette Fielmich, oprichter van Koers en Cultuur. Na jaren als People en Culture manager in een groeiorganisatie help ik nu dienstverlenende MKB-bedrijven bouwen aan een bedrijfscultuur die hun groei kan dragen. Als de zes schakels van de bedrijfscultuur goed op elkaar aansluiten, ontstaat een stevig fundament waar een organisatie op kan doorgroeien.

Samen kijken naar je bedrijfscultuur? Doe de gratis cultuurscan en ontdek welke schakel het duidelijkst laat zien waar het niet aansluit.